Kulak Koruma

Kulak Koruyucu Seçimi ile İlgili Bilgilendirme

Kulak Koruma - Kulak Koruyucu Seçimi ile İlgili Bilgilendirme

Gürültü önleyici kulaklık seçimi: kulak koruyucu, kullanıcının kulağına ulaşan gürültüyü zayıflatmayı amaçlar ve aşırı gürültüye bağlı işitme hasar riskini önlemek için kullanılır. Kulak koruyucunun etkinliği genellikle kişisel ve işyeri faktörleriyle sınırlanır ve uyarı seslerinin duyulabilirliğini azaltabilir. Bu sebeplerden dolayı, kulak koruyucu dikkatle seçilmeli ve kullanılmalıdır.

Sitemizdeki kulak koruyucu ürünleri buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Kulak koruyucular çalışanın kulağına ulaşan gürültüyü azaltmak için son çare olmalıdır. Öncelikle, gürültünün kaynağında önlenmesi amaçlı mühendislik çalışmaları yapılmalıdır. İkinci çözüm olarak, çalışanın gürültüden uzakta çalıştırılması gerekmektedir. Ancak bu ihtimaller mümkün değilse çalışana uygun kulak koruyucu verilmelidir.

Bu makale, Bakanlık yönetmelikleri ve standart tavsiyelerle uyumlu olarak kulak koruyucusunun seçimi ve kullanımı konusunda rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Not: yazımız sadece yönlendirme amacı taşımaktadır. Kurumunuzda yapılacak risk değerlendirmesine uygun olarak, ekipman seçimi ile ilgili iş güvenliği uzmanınıza danışınız.

Kulak Koruyucu Seçimi ile İlgili Temel Bilgiler

Limit gürültü değerleri

Günlük kişisel gürültü maruziyeti seviyesi (bazen LEX, 8h veya LEP, d olarak gösterilir), bir kişinin çalışma günündeki hem düzey hem de süre açısından toplam gürültüye maruz kalmasının bir ölçüsüdür. Bu değer, eşdeğer pozlamayı 8 saatlik bir süre içinde verecek olan sürekli ses seviyesi olarak ifade edilir. Haftalık kişisel ses maruziyeti seviyesi, hafta boyunca günlük gürültü risklerinin ortalamasıdır. Desibel logaritmik olduğu için, gürültüye maruz kalma düzeylerinin hesaplanması en iyi uygun ölçüm aletleriyle yapılır.

Koruyucu Önlemler Günlük 8 Saat Maruziyet Zirve Maruziyet
En düşük maruziyet seviyesi
(İşyerinde bulundurma zorunluluğu)
80 dB(A) 135 dB(C)
En yüksek maruziyet seviyesi
(Kulak koruyucunun kullanılma zorunluluğu)
85 dB(A) 137 dB(C)
Maruziyet limit seviyesi 87 dB(A) 140 dB(C)

 

Tehlikeli bir gürültüye maruz kalmanın önlenmesine yönelik alternatif bir araç olmadığında Yönetmelik, kulak koruyucuların hazır bulundurulmasını ve kullanılmasını ister. Ortalama gürültü değeri 80 dB(A)’ye geldiğinde kulak koruyucular hazır bulundurulmalıdır. Ortalama gürültü 85 dB(A) olduğunda ise kulak koruyucular kesinlikle kullanılmalıdır.

Koruyucular, kulağa ulaşan gürültüyü en düşük maruziyet seviyesinin (80 dB(A)) altına düşürecek şekilde kullanılmalıdır. Kulağa ulaşan gürültü seviyesinin ortalama 75 dB(A) düzeyine düşürülmesi yeterli korumayı sağlayacaktır. Gereğinden yüksek SNR değerine sahip koruyucular, iletişimin engellenmesi ve çevredeki sesli uyaranların duyulmaması gibi tehlikeli olabilecek sonuçlar doğurabilir.

Zirve maruziyet, bir işyerinde kulağın anlık olarak maruz kalabileceği en yüksek gürültüyü ifade eder. Çalışanların sürekli işitme kaybı yaşamaması için maruz kalabileceği maksimum süreler gürültü değerlerine göre aşağıda verilmiştir:

Gürültü Azami Süre
80 dB(A) 7,5 saat
90 dB(A) 4 saat
95 dB(A) 2 saat
100 dB(A) 1 saat
105 dB(A) 30 dakika
110 dB(A) 15 dakika
115 dB(A) 7,5 dakika

 

Risk değerlendirmesinde, işitme koruması kullanılacaksa güvenlik faktörlerini dikkate almak önemlidir.İşitme koruması, kişinin uyarı sesini duyma yeteneğini azaltır. Örneğin, alarm duyulabilirliğini, araç hareketleri sırasında veya konuşma iletişimi sırasında güvenli çalışmayı düşünmeniz gerekebilir.

Yeterli koruma şarttır, ancak aşırı derecede zayıflatma (aşırı korumadan) ve korunmanın gerekli olmadığı durumlarda kullanımdan kaçınılmalıdır.

 

SNR değeri nedir?

SNR, Uluslararası Standart ISO 4869’a göre belirlenmiş bir değerlendirme sistemidir. Testler, imalatçılardan bağımsız ticari laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilir. SNR dB cinsinden ifade edilir ve farklı işitme koruma cihazlarının potansiyel gürültü azaltma yeteneğini karşılaştırmak için bir kılavuz olarak kullanılır.Örneğin; ortam gürültüsünün ortalama 100 dB olduğu koşullarda, 25 SNR değeri olan bir kulak koruyucunun kulağa ulaşan gürültüyü 75 dB düzeyine düşürdüğü üstünkörü olarak söylenebilir.

Her kulak koruyucu için SNR değeri bilgisi bulunmalıdır, ve kulak koruyucu seçimi için temel koşuldur.

Kulak Koruyucu Türleri

Kulak tıkaçları

Kulak tıkaçları kulak kanalı girişine takılırlar. Kulağı tıkayarak sızdırmazlık sağlarlar. Bazı kulaklıklar, bir kordona veya banda takılabilir. Kulak tıkaçlarının kullanımı normalde kafaya giyilen diğer ekipmandan olumsuz olarak etkilenmez, ancak doğru şekilde oturmaları zor olabilir. Uyarlama için üreticinin talimatlarını izlemek önemlidir ve bazı kullanıcılara eğitim gerekebilir.

Kulak tıkaçları temiz ellerle takılmalıdır.

Manşon tipi koruyucular

Kulaklıklar, yastıklı bir conta ve ses emici astar ile sert plastik kaplara sahiptir. Kaplar, gergin bir kafa bandıyla kulaklar üzerinde sıkıca tutulur. Baş bandı genellikle başın üzerinden takılır, ancak bazı kulaklıklar, başın arkasına takılan gergin bir baş bandına sahiptir. Durum böyle olduğunda, normalde kafaya ikinci bir destek bandı takılır. Kulaklıkların takılma biçimine göre performansı farklı olabilir.

Ortalama gürültü 100 db(A) seviyesine ulaştığında manşon tipi kulaklık kullanmak gerekir. Kulak tıkaçları uygun değildir. Bunun amacı gürültü girişini sadece kulak kanalından değil, aynı zamanda kulak kepçesinden de önleyebilmektir.

Barete entegre kulaklıklar

Bazı kulaklıklar doğrudan baretlere monte edilir. Bunlar, ayrı kask ve baretlere kıyasla daha güvenilir bir performans ve uyum sağlayabilir. Bununla birlikte, mağazamızdaki bazı baret ve kulaklık kombinasyonları sınırlı tipte baş bedenlerine uygundur ve bunlar satın alınmadan önce herhangi bir sınırlama olup olmadığını kontrol etmek gerekir.

Çifte koruma

Bir kulaklık veya kulak tıkacı kendi başına yeterli zayıflatma sağlayamadığında bir kulak tıkacı ve kulaklık birlikte takılabilir (çifte koruma).

Özel elektronik aksamlar

Bazı işitme koruyucuları, iletişim kurmak veya sessiz zamanlarda koruyucunun zayıflamasını azaltmak için elektronik özelliklerle donatılmıştır. Diğerleri ek zayıflatma sağlamak için elektronik özellikleri kullanır. Bazı koruyucularda düz bir frekans tepkisi sağlamak için mekanik filtreler de kullanılır.

 

Kulak tıkaçlarının ve manşon tipi koruyucuların avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Aşağıdaki tablo iki KKD tipi arasındaki farkları özetlemektedir:

Kulak Tıkaçları Manşon Tipi Koruyucular
Avantajlar:
-küçüktür ve kolayca taşınabilir
-diğer KKD’lerle kolayca kullanılabilir
-sıcak ve nemli ortamlarda uzun süreli kullanımı daha kolaydır
-kısıtlandırılmış çalışma alanlarında kullanılmaya uygundur
Avantajlar:
-ses zayıflatmada kullanıcıya göre daha az değişkenlik gösterir
-birçok kafa boyutuna uyacak şekilde tasarlanmıştır
-kullanımının uzaktan denetlenmesi daha kolaydır
-kolay kaybolmaz
-küçük kulak enfeksiyonlarında bile kullanılabilir
Dezavantajlar:
-uyum için daha fazla zamana ihtiyaç vardır
-takmak ve çıkarmak daha zordur
-temiz kullanılması gerekir
-kulak kanalını tahriş edebilir
-yanlış yerleştirilebilir
-kullanımını denetlemek ve izlemek daha zordur
Dezavantajlar:
-daha ağırdır ve taşınması daha zordur
-diğer KKD’lerle (baret, gözlük vb.) uyum sağlamayabilir
-sıcak ve nemli çalışma alanlarında rahatsızlık verebilir
-kısıtlı iş alanlarında kullanım için daha elverişsidir
-reçeteli gözlükler ve güvenlik gözlükleriyle kullanmak zor olabilir: gözlük sapları kulaklıklar ve cilt arasına girerek gürültünün sızmasına sebep olabilir

Standartlar

Kullanılan kulak koruyucularda CE işareti bulunmalıdır. Kulak koruyucular için standartlar aşağıda verilmiştir:

  • EN 352/1: Manşon tipi kulaklık
  • EN 352/2: Kulak tıkacı
  • EN 352/3: Barete monte kulaklık
  • EN 352/4: Elektronik baş bantlı kulaklık
  • EN 352/6: Elektriksel iletişim tertibatı olan kulaklık
  • EN 458:     Kulak koruma ekipmanlarının bakımı, alınması gereken önlemler, kullanımı ve seçimi üzerine tavsiyeler içeren rehber

Kullanım Tavsiyeleri

  • Üreticinin talimatlarını takip edin.
  • İşitme korumasını düzenli olarak aşınma ve yıpranmaya karşı kontrol edin.
  • Kulak yastıklarını veya esnekliği giden tıkaçları değiştirin.
  • Baş bantlarını gevşediğinde değiştirin, aksi takdirde kulak yastıkları ile kulağı tam olarak kapatamayabilirler.
  • Temizlemek için kulaklıkları sökün.
  • Kulaklıklı minderleri ılık suda hafif deterjanlı ılık suyla yıkayın. Kulak yastıklarının içindeki ses azaltıcı malzemenin ıslanmamasına dikkat edin.
  • Kulak yastıklarını sertleştirebilen cilt yağını ve kirini gidermek için yumuşak bir fırça kullanın.
  • Tamponlardan veya minderlerden fazla nemi sıkın ve daha sonra havadaki kuruması için temiz bir yüzeye yerleştirin. (Kulak tıkacılarının yıkanabilir olup olmadığını öğrenmek için öncelikle üreticinin önerilerini kontrol edin.)

Sitemizdeki kulak koruyucu ürünleri buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar:

Kanada İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi (Canadian Centre for Occupational Health and Safety – CCOHS)

Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (European Agency for Safety and Health at Work)

İlgili yönetmelikler

KKD Platformu Hakkında

KKD Platformu bir bilgilendirme ve alışveriş sitesidir. İmalat ve inşaat işletmelerini zengin içerik ve fonksiyonel tasarımı ile yönlendirir, çalışma şartlarına en uygun Kişisel Koruyucu Donanımları edinmelerini sağlar. Amacımız iş güvenliği ekipmanları hakkında teknik bilgiye ihtiyaç duyulmadan, sitemizin ve uzmanlarımızın yönlendirmesiyle uygun donanımın edinilmesidir. İSG profesyonelleri tarafından kurulan Primus İş Sağlığı Danışmanlık ve OSGB‘nin bir girişimi olan KKDPlatformu.com, %100 müşteri memnuniyeti amacıyla her türlü soru ve ihtiyaçlarınız için her zaman ulaşılabilir olmayı hedeflemektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir